شبکه پایش اینترنت نت بلاکس در ایکس نوشت:

قطعی اینترنت ایران پس از ۱۲۲۴ ساعت وارد پنجاه و دومین روز خود شده است.

بررسی ها نشان می دهد که عموم مردم همچنان از شبکه های بین المللی جدا هستند، در حالی که تلاش ها برای جداسازی کاربران و فراهم کردن دسترسی گزینشی برخی گروه ها ادامه دارد.

عرضه رسمی اینترنت بین الملل در پوششی جدید

در حالی که بیش از ۵۰ روز از خاموشی دیجیتال در کشور می گذرد، ظهور پدیده ای به نام «اینترنت طبقاتی» پرده از یک تبعیضِ سیستماتیک و یک مغالطه ی بزرگ فنی برداشته است. 

 آنچه امروز تحت عنوان اینترنت ویژه به قشرها و گروه های خاص فروخته می شود، نه یک تکنولوژی برتر، بلکه همان اینترنت بین المللِ عادی است که پیش از این حقِ مسلم همگان بود؛ تجارتی سیاه که در آن، «نداشتنِ فیلتر» به عنوان یک ویژگی فنیِ گران قیمت به مشتریانِ برگزیده قالب می شود.

گزارش های واصله حاکی از آن است که پروژه ی «وایت لیست ها» (لیست های سفید) عملاً جامعه ارتباطی را به دو طبقه ی فرادست و فرودست تقسیم کرده است. در یک سو، گروه های خاص، نهادها و افراد برخوردار قرار دارند که با تکیه بر امتیازهای ارتباطی، به اینترنت بدون فیلتر دسترسی دارند و در سوی دیگر، اکثریت جامعه، کسب وکارهای خرد و دانشجویانی هستند که در برهوتِ قطع و وصلی ها رها شده اند. این «اینترنت طبقاتی»، تیشه ای بر ریشه عدالت اجتماعی است که حقِ طبیعی دسترسی به اطلاعات را به یک امتیازِ انحصاری تبدیل کرده است.

بخشِ تکان دهنده ی ماجرای اینترنت طبقاتی، فریبِ فنی است که اپراتورها در پوشش نام «اینترنت پرو» (Internet Pro) به راه انداخته اند. در تمام دنیا، پسوند «پرو» یا «پریمیوم» برای سرویس های اینترنتی به معنای پهنای باند اختصاصی، پایداری بیشتر (Uptime بالا)، پینگ پایین تر و خدماتِ پشتیبانیِ ویژه است. اما در بدعتِ جدیدِ اپراتورهای داخلی، «اینترنت پرو» هیچ معنای فنیِ برتری ندارد. 

بررسی ها نشان می دهد این سرویس دقیقاً همان اینترنت بین المللی است که تا پیش از اسفندماه ۱۴۰۴ تمام مردم ایران از آن بهره مند بودند. در واقع، ابتدا اینترنت بین الملل به دلیل ملاحظات امنیتی ناشی از جنگ توسط نهادهای تصمیم گیر بسته شد و حالا اپراتورها از این جاده ارتباطی بسته شده بهره برده و برای عبور از این مسیر ارتباطی برای اتصال به اینترنت جهانی، عوارضِ سنگین دریافت می کنند. این نه «تکنولوژی پرو»، بلکه فروختنِ دوباره ی یک حقِ سلب شده به صاحبانِ اصلی آن است.

چرا باید ابزاری که متعلق به عموم مردم است، به ابزاری برای درآمدزاییِ کلانِ برخی اپراتورها تبدیل شود؟ آن ها با سوءاستفاده از وضعیتِ موجود، «عدمِ اعمالِ محدودیت» را به عنوان یک کالا بسته بندی کرده و تنها به کسانی می فروشند که قدرتِ پرداختِ مبالغ گزاف را دارند یا در لیست های سفیدِ رانتی جای گرفته اند.

بازگرداندنِ دسترسیِ عادی به اینترنت تحت عناوین دهان پرکن، توهین به شعور مخاطب و ضربه ای مهلک به پیکره ی اقتصاد دیجیتال است. اگر اینترنت بین الملل موجود است، چرا برای همه نیست؟ و اگر به دلیل ملاحظاتی قطع است، چگونه با پرداخت پول یا داشتنِ جایگاهِ خاص، تهدیداتِ آن برای عده ای برطرف می شود؟

تداوم این وضعیت و برندسازی برای اینترنتی که صرفاً «فیلتر نشده» است، جز عمیق تر کردن شکاف های اجتماعی و ترویج رانت خواری در حوزه فناوری دستاورد دیگری نخواهد داشت. زمان آن رسیده است که نهادهای نظارتی پاسخ دهند: چگونه حقِ طبیعیِ دسترسی به جهان، به گروگان گرفته شده تا به عنوان یک «آپشن لوکس» به همان مردمی فروخته شود که پیش از این مالک آن بوده اند؟